STRESS, IMUUNSYSTEEM & HYPNOSE

Stress, cortisol en lichamelijke klachten

Wat er gebeurt wanneer je systeem tot rust komt

Veel mensen zoeken hulp omdat ze last hebben van stress, angst of aanhoudende onrust. Soms gebeurt er dan iets onverwachts: juist wanneer de spanning afneemt, ontstaan lichamelijke klachten of nemen ze tijdelijk toe. Dat kan verwarrend zijn en zelfs ontmoedigend. Toch is dit geen vreemd verschijnsel wanneer je kijkt naar hoe het lichaam stress reguleert.

In dit artikel neem ik je stap voor stap mee in de samenhang tussen stress, cortisol, het immuunsysteem en hypnotherapie. Niet vanuit labels of diagnoses, maar vanuit neurobiologie, zelfregulatie en veiligheid.

De rol van stress in het lichaam

Stress is geen fout van het systeem. Het is een biologisch beschermingsmechanisme dat het lichaam helpt om met dreiging om te gaan. Bij langdurige stress blijft het zenuwstelsel echter in een verhoogde staat van paraatheid.

Het lichaam schakelt dan over op overleven in plaats van herstellen.

Wat gebeurt er bij langdurige stress?

• Het autonome zenuwstelsel blijft “aan” staan

• Het stresshormoon cortisol blijft verhoogd

• Herstelprocessen worden onderdrukt

• Signalen uit het lichaam worden gedempt of genegeerd

• 
  

Dit is geen bewuste keuze. Het zijn automatische processen die ooit helpend waren, maar op de lange termijn klachten kunnen geven zoals angst, prikkelbaarheid, vermoeidheid, somberheid of lichamelijke pijn zonder duidelijke medische oorzaak (SOLK / ALK).

Cortisol en het immuunsysteem: een kwetsbaar evenwicht

Cortisol speelt een belangrijke rol bij het reguleren van het immuunsysteem. Bij acute stress kan het tijdelijk beschermen, maar bij chronische stress raakt dit systeem uit balans.

Wanneer stress langdurig aanhoudt:

• Wordt het immuunsysteem onderdrukt

• Worden ontstekingsreacties geremd

• Blijft het lichaam functioneren “op wilskracht”

Zodra de stressbelasting afneemt, verandert dit evenwicht.

Waarom klachten soms opkomen wanneer stress afneemt

Waarom krijg je soms lichamelijke klachten als je ontspant of therapie volgt?Omdat het lichaam bij afnemende stress overschakelt van overleven naar herstel. Daarbij kunnen onderdrukte signalen, emoties en immuunreacties tijdelijk voelbaar worden.

Voorbeeld

Veel mensen worden ziek in het weekend of op vakantie. Niet omdat ontspanning slecht is, maar omdat het lichaam dan pas ruimte krijgt om te reageren.

Dit kan zich uiten in:

• Hoofdpijn of spierpijn

• Verkoudheid of grieperig gevoel

• Vermoeidheid of loomheid

• Emotionele ontlading zoals verdriet of boosheid

Dit is geen terugval, maar een overgangsfase waarin het systeem opnieuw leert reguleren.

Geen “onttrekking”, maar herafstemming

Soms wordt gesproken over “cortisolontwenning”, maar dat suggereert een verslaving of tekort. In werkelijkheid gaat het om een herafstemming van het stress-systeem.

Het lichaam:

• leert opnieuw schakelen tussen spanning en ontspanning

• laat los wat lang is vastgehouden

• wordt gevoeliger voor signalen die eerder werden onderdrukt

  
  

Dat vraagt tijd, veiligheid en begeleiding.

Hypnotherapie als ondersteuning van zelfregulatie

Wat hypnose hier werkelijk doet

Hypnose is geen diepe ontspanning of wegzakken. In hypnotherapie werk ik met een toestand waarin:

• het kritische denken tijdelijk naar de achtergrond gaat

• mentale ruis vermindert

• de aandacht zich verdiept op de binnenwereld
  

Daardoor kunnen suggesties makkelijker worden gevolgd en geïntegreerd. Ontspanning kan optreden, maar is een bijeffect, geen doel op zich.

Werken met processen die al dan niet bewust zijn

In hypnotherapie ga ik niet uit van een strikt bewust en onbewust brein, maar van mentale en lichamelijke processen waar je soms wel en soms geen directe toegang toe hebt.

Door gerichte aandacht en veilige begeleiding kunnen:

• automatische stressreacties zichtbaar worden

• beschermende patronen verzachten

• nieuwe regulatiepatronen ontstaan

  
  

Dit gebeurt niet door controle, maar door samenwerking met het zenuwstelsel, met name de communicatie tussen het brein en de rest van het lichaam via de Nervus Vagus zenuw.

Hypnotherapie bij stressgerelateerde klachten

Hypnotherapie kan ondersteunend zijn bij onder andere:

• angst en fobieën

• stress en burn-outklachten

• somberheid en depressieve gevoelens

• chronische onrust of overprikkeling

• negatief zelfbeeld en onzekerheid

• SOLK / ALK en PDS

  
  

Niet door symptomen weg te “halen”, maar door het regulerend vermogen van het lichaam te versterken.

Veiligheid en vertrouwen als basis

Verandering kan alleen plaatsvinden wanneer het systeem zich veilig genoeg voelt. Daarom staat in mijn werkwijze altijd centraal:

• tempo afgestemd op jouw draagkracht

• heldere uitleg over wat er gebeurt

• ruimte voor lichamelijke signalen

• samenwerking, geen forceren
  

Soms betekent dit dat klachten tijdelijk voelbaarder worden. Dat vraagt geen doorzetten, maar bijsturen en afstemmen.

Wanneer overleg belangrijk is

Bij nieuwe of verergerende lichamelijke klachten is het altijd verstandig dit te bespreken:

met je hypnotherapeut en indien nodig met je huisarts of specialist. Hypnotherapie vervangt geen medische zorg, maar kan een waardevolle aanvulling zijn binnen een bredere benadering.

Samenvatting

• Stress beïnvloedt het zenuwstelsel, cortisol en het immuunsysteem

• Bij afnemende stress kan het lichaam tijdelijk reageren met klachten

• Dit is vaak een teken van herregulatie, geen achteruitgang

• Hypnotherapie ondersteunt dit proces door focus, veiligheid en samenwerking met automatische processen en de Nervus Vagus zenuw.

• Ontspanning is een gevolg, niet het doel
  

Veelgestelde vragen

1. Is het normaal dat klachten tijdelijk toenemen bij therapie?

Ja, dat kan voorkomen wanneer het lichaam overschakelt van overleven naar herstel. Goede begeleiding is hierbij essentieel.

2. Is hypnose hetzelfde als diepe ontspanning?

Nee. Hypnose draait om vermindering van kritisch denken en mentale ruis, waardoor aandacht en suggesties beter kunnen worden gevolgd.

3. Werkt hypnotherapie bij lichamelijke klachten zonder medische oorzaak?

Hypnotherapie kan ondersteunend zijn bij SOLK/ALK door te werken met stressregulatie en lichaam-brein-interactie.

4. Moet ik stoppen als ik klachten krijg?

Niet automatisch. Bespreek dit altijd met je therapeut zodat het proces kan worden aangepast.

5. Hoe weet ik of hypnotherapie bij mij past?

Dat onderzoeken we samen, in een GRATIS CONSULT waarin veiligheid, verwachtingen en mogelijkheden centraal staan.

Tot slot

Wat zou er veranderen als je lichamelijke signalen niet ziet als tegenwerking, maar als informatie van een systeem dat weer leert luisteren?

Will van den Boom

Hypnotherapeut bij HYPNOCHANGE – Gemert